Triyajda öncelik ve yeniden değerlendirme
Acil serviste önceliği belirlemek, bekleme sırasında kötüleşmeyi fark etmek ve kararı ekip içinde görünür kılmak.
Bu yazıda · Bölüme git
Öncelik, müdahalenin aciliyetini gösterir
Triyaj, hastaları müdahale gereksiniminin aciliyetine göre sıralar. WHO, ICRC ve MSF’nin geliştirdiği Interagency Integrated Triage Tool (IITT), acil birimde ortak bir öncelik dili sağlar: Kırmızı hemen değerlendirilmesi gereken yüksek aciliyetli, Sarı kısa sürede değerlendirilmesi gereken orta aciliyetli, Yeşil ise bekleyebilen düşük aciliyetli hastayı tanımlar. [1]
Rutin IITT’de 12 yaş ve üzeri için kullanılan araç ile 12 yaş altı çocuk aracı ayrıdır. Kitle yaralanması koşullarında, kaynakların hasta gereksinimini karşılayamadığı durumlar için ayrıca geliştirilmiş yaklaşım kullanılır; rutin triyaj ile bu olağan dışı süreç birbirinin yerine geçirilmez. [1]
İlk renk kalıcı bir etiket değildir
İlk triyaj, hastanın belirli bir andaki durumunu temsil eder. Bekleyen hastanın klinik durumu değişebileceği için yeniden değerlendirme, triyaj sürecinin devamıdır. WHO, özellikle bekleme uzadığında kurumların yeniden değerlendirme protokolü oluşturmasını önerir. Başlangıçta düşük öncelik verilen bir hasta, sonraki değerlendirmede daha yüksek önceliğe ihtiyaç duyabilir. [2]
Kırmızı hastanın bakımı derhal başlatılmalıdır. Diğer kategorilerin değerlendirme hedefleri kurumun bağlamına göre tanımlanır; renklerden her hasta için evrensel ve garantili bir bekleme süresi çıkarılamaz. [2]
Kayıt, klinik kararın iletişim aracıdır
Triyaj, kullanılan araç konusunda eğitimli sağlık çalışanları tarafından yapılır ve kategori kaydedilir. Bu kayıt, ekipler arasında müdahalenin aciliyeti hakkında ortak anlayış oluşturur. Kayıt işlemleri, hastanın triyajdan önce idari sırada beklemesine yol açmamalıdır. En yüksek öncelikteki hasta gecikmeden uygun resüsitasyon alanına yönlendirilir. [2]
Triyaj kategorisi tanı değildir. Tek başına yatış, sevk veya taburculuk kararı yerine kullanılamaz; bu kararlar hastanın sonraki klinik değerlendirmesine dayanır. [2]
Kanıtı, kullanıldığı bağlamla birlikte okuyun
2025 tarihli WHO Bulletin değerlendirmesi, triyajın uygulanabilirliği ve güvenilirliği ile hasta sonuçlarına etkisini ayrı sorular olarak ele alır. Yazarlar, sonuç çalışmalarındaki karıştırıcı etkenlere ve yayın yanlılığına dikkat çeker. Bir aracın başka bir merkezdeki performansı, her kuruma otomatik olarak aktarılabilecek bir sonuç garantisi değildir. [3]
Bu resmî kaynaklar, MOBİL TRİYAJ’ın deneysel Sürüm 12 önerilerinin klinik olarak doğrulandığı anlamına gelmez.
Pratiğe taşınacak noktalar
Kaynaklar
Numaralı bağlantılar, metindeki ilgili ifadelerin dayandığı yayınları gösterir.
- 1Interagency Integrated Triage ToolWHO · ICRC · MSF · Tarihsiz
- 2IITT – Frequently Asked QuestionsWorld Health Organization · Tarihsiz
- 3Mitchell R ve ark. Triage systems in low-resource emergency care settings. Bull World Health Organ. 103(3):204–212.Bulletin of the World Health Organization · 2025
Mesleki eğitim amaçlı kaynak özeti. Kaynak kontrol tarihi bağımsız klinik hakemlik veya onay anlamına gelmez. Hastaya özgü uygulamada tam kılavuz, klinik değerlendirme ve kurum protokolü birlikte ele alınmalıdır.